กบฏอดข้าว!!! สมัย จอมพล ป. พิบูลสงคราม

ที่มาของกบฏอดข้าว สืบเนื่องมาจากใน พ.ศ. 2498 จอมพลป. ได้เดินทางรอบโลก ไปดูงานเยี่ยมชมกิจการต่างๆถึง 17 ประเทศด้วยกัน ทั้งเอเชีย อเมริกาและยุโรป การไปครั้งนี้ไปอย่างเป็นทางการในฐานะนายกรัฐมนตรี กินเวลาสองเดือนกว่าตั้งแต่ 14 เมษายนถึง 22 มิถุนายน ใช้เงินไป 4 ล้านเศษๆ

การไปดูงานครั้งนี้จุดประกายประชาธิปไตยขึ้นในหัวใจท่านผู้นำเรื่องหนึ่ง คือเมื่อท่านไปถึงอังกฤษ มองเห็นว่ารัฐบาลอังกฤษเปิดโอกาสให้ประชาชนที่มีปัญหาคับข้องใจ หรือแม้แต่ไม่พอใจรัฐบาลด้วยเรื่องอะไรก็ตาม สามารถไปพูดอยู่กลางแจ้งให้คนทั่วไปได้ยินได้ ในสวนสาธารณะชื่อ Hyde Park แต่มีข้อห้ามว่า ห้ามใช้เครื่องขยายเสียงและตั้งเวที แต่ถ้ายืนพูดบนพื้นสนามหรือมีอะไรรองให้ยืนสูงขึ้นมาหน่อยก็ไม่ห้าม คนที่ไปพูดจึงมักมีอุปกรณ์ง่ายๆ เช่นลังสบู่ หิ้วติดมือไปด้วย พอหาที่ยืนได้ก็ขึ้นไปยืนบนลังสบู่ กล่าวปราศรัยโจมตีไปตามเรื่อง มีคนมาฟังบ้างไม่ฟังบ้าง ไม่ได้ถือเป็นเรื่องตื่นเต้นฮือฮา หรือแปลกประหลาดอันใด

จอมพลป. จึงเห็นว่าวิธีการแบบนี้ดี น่าจะนำมาใช้ให้เป็นการแสดงออกทางประชาธิปไตยในบ้านเราบ้าง เมื่อท่านเดินทางกลับมา ท่านก็อนุญาตให้คนไทยทำแบบนี้ได้ที่สนามหลวง คำว่า Hype Park จึงกลายมาเป็นคำกริยา “ไฮปาร์ค” หมายถึงการพูดจาออกความเห็นทางการเมืองจากฝ่ายประชาชน ที่สนามหลวง

อย่างไรก็ตาม การไฮด์ปาร์คก็ได้พัฒนาไปสู่การเคลื่อนไหวเรียกร้องประชาธิปไตยมากขึ้น มีการเรียกร้องให้ยกเลิก ส.ส. ประเภทที่ 2 เพราะการที่สมาชิกสภามาจากการแต่งตั้งโดยรัฐบาลเสียครึ่งสภาได้ถูกวิจารณ์ว่าเป็นอุปสรรคต่อการปรับปรุงประเทศสู่ประชาธิปไตย การไฮด์ปาร์คที่สนามหลวงในวันที่ 22 ตุลาคม 2498 ส.ส.เพทาย โชตินุชิต แห่งธนบุรี ได้กรีดเลือดประท้วงเรียกร้องให้มีการยกเลิก ส.ส. ประเภทที่ 2 ต่อมาในวันที่ 8 พฤศจิกายน 2498 ซึ่งเป็นวันครบรอบ 8 ปีของการรัฐประหาร กลุ่มไฮด์ปาร์คได้เดินขบวนไปวางพวงหรีดที่อนุสาวรีย์ประชาธิปไตย และเรียกร้องให้มีการยุบคณะรัฐประหารและยกเลิก ส.ส.ประเภทที่ 2

เมื่อเห็นว่าการไฮด์ปาร์คก้าวไปไกลเกินกว่าที่รัฐบาลจะยอมรับและควบคุมได้ จอมพล ป. พิบูลสงครามจึงเริ่มหันกลับมาใช้มาตรการที่เข้มงวดมากขึ้น ในวันที่ 10 ธันวาคม 2498 ขณะที่กลุ่มไฮด์ปาร์คได้นำประชาชนนับหมื่นคนเดินขบวนไปยังอนุสาวรีย์ประชาธิปไตยเพื่อเรียกร้องให้รัฐบาลยกเลิกบทเฉพาะกาล ยกเลิก ส.ส.ประเภทที่ 2 และคัดค้านกฎหมายประกันสังคม รัฐบาลก็สั่งการให้ตำรวจทหารม้าเข้าสะกัดกั้น มีการใช้กระบองและแส้ทำร้ายประชาชนจนทำให้ประชาชนจำนวนหนึ่งได้รับบาดเจ็บ เหตุการณ์ครั้งนั้น จอมพล ป. พิบูลสงคราม อ้างเหตุผลว่า การชุมนุมและเดินขบวนนั้นเป็นไปเกินขอบเขต และผิดพระราชบัญญัติจราจร

วันที่ 18 กุมภาพันธ์ 2499 ทองอยู่ พุฒพัฒน์ ดาวปราศัยคนสำคัญได้เริ่มการรณรงค์ประชาธิปไตยตามแบบของตนด้วยการนำการอดข้าวประท้วงรัฐบาลจนกว่าจะมีการยกเลิก ส.ส. ประเภทที่ 2 ที่แต่งตั้งเข้ามาค้ำบัลลังก์รัฐบาล โดยไปปักกลดอดข้าวที่หน้าทำเนียบรัฐบาล ปรากฏว่ามีประชาชนมาร่วมอดข้าวประท้วงกับเขาหลายคน

ในวันที่ 20 กุมภาพันธ์ 2499 หลังจากนายกรัฐมนตรี จอมพล ป. พิบูลสงครามนั่งรถแล่นผ่านกลดเข้าทำเนียบ ชำเลืองดูด้วยความหมั่นไส้ เย็นวันนั้นจอมพล ป. พิบูลสงครามพยายามแก้ปัญหาโดยการสั่งอาหารมาตั้งโต๊ะเลี้ยงผู้ประท้วงอดข้าว เป็นทำนองเชื้อเชิญให้พวกที่อดข้าวมานั่งกิน แต่แทนที่จะไปกระตุ้นต่อมน้ำลายผู้ประท้วง กลับไปกระตุ้นต่อมโทสะ จึงพากันประสานเสียงตะโกนด่าข้ามรั้วเข้าไปในทำเนียบ และยกเอาอาหารไปวางให้สุนัขกิน พอดีมีหมาแม่ลูกอ่อนเดินผ่านมา เลยมีวาสนาได้ลิ้มลองรสอาหารในจาน รุ่งเช้าภาพหมาแม่ลูกอ่อนกำลังกินอาหารในจานของทำเนียบ ก็ปรากฏในหน้าหนังสือพิมพ์ทุกฉบับ

ผลก็คือเย็นวันนั้น ตำรวจได้เข้าจับแกนนำ 10 คน และบรรดานักอดข้าวก็ถูกอุ้มเข้าห้องขังหมดขณะที่กำลังอดข้าวประท้วงในวันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2499 และตั้งข้อหาแกนนำทั้ง 10 คนว่าเป็น “กบฏภายในราชอาณาจักร” และยังขู่ด้วยว่ากบฏเหล่านี้มีโทษรุนแรงถึงขั้นประหารชีวิต เหตุการณ์นี้ต่อมาถูกเรียกว่า “กบฏอดข้าว”

ผลจากเหตุการณ์ครั้งนี้ สำนักนายกรัฐมนตรีได้ออกแถลงการณ์ห้ามไม่ให้มีการไฮด์ปาร์ค(ปราศัย)เกิดขึ้นอีก โดยให้เหตุผลว่า ผู้อภิปรายได้ “พูดเกินขอบเขตเป็นอันมาก” และกรมตำรวจก็ได้กล่าวหากรณีกบฏอดข้าวว่าเป็น “การแทรกแซงของคอมมิวนิสต์” จึงต้องจัดการเสียก่อน และต่อมาก็ได้ชี้แจงว่า นายทองอยู่เป็นสมาชิกองค์การคอมมิวนิสต์ แต่ไม่นานหลังจากนั้น พล.ต.อ.เผ่า ศรียานนท์ ก็ได้ชี้แจงว่าจะไม่ห้ามการไฮด์ปาร์ค เพียงแต่จะไม่ให้ใช้เครื่องขยายเสียงเพราะเป็นการรบกวน ผลก็คือ กบฏอดข้าวยังคงอดข้าวประท้วงต่อในที่คุมขัง จนกระทั่งวันที่ 25 กุมภาพันธ์ 2499 ผู้อดข้าวส่วนใหญ่ก็เลิกล้ม แต่นายทองอยู่ที่ยังอดข้าวประท้วงต่อไปอีก 24 วันจนกระทั่งถูกนำส่งโรงพยาบาลในวันที่ 10 มีนาคม 2499 ซึ่งเป็นวันเดียวกับที่ตำรวจได้ปล่อยตัวผู้ประท้วงอดข้าวทั้งหมด

Leave a Reply

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องที่ต้องการถูกทำเครื่องหมาย *